ડાયાબિટીઝમાં પાણીનો અભાવ પણ ઘણીવાર ગંભીર સમસ્યાઓનું કારણ બની શકે છે. તેથી તેના વિશે વિગતવાર જાણવું ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.

ડાયાબિટીઝના દર્દીઓ વારંવાર ફરિયાદ કરે છે કે તેમને વારંવાર તરસ લાગે છે. ખરેખર, જ્યારે ડાયાબિટીઝના દર્દીમાં વધારે ગ્લુકોઝ ઉત્પન્ન થાય છે, ત્યારે તેમની કિડનીને વધારે ગ્લુકોઝ ફિલ્ટર કરવા અને શોષી લેવા માટે ઓવરટાઇમ કામ કરવાની ફરજ પડે છે. પછી તેમની કિડની તેમના યુરિનમાં વધારે ગ્લુકોઝનું વિસર્જન કરે છે, જે તમારા પેશીમાંથી પ્રવાહીને પણ બહાર કાઢે છે અને આ કારણે તેમને વધુ તરસ લાગે છે. પરંતુ ડાયાબિટીઝના દર્દીઓને અતિશય તરસ એ એ સંકેત છે કે તમે તમારા શરીરમાં ખાંડનું પ્રમાણ વધાર્યું છે અને તમારે ડાયાબિટીઝને સંતુલિત કરવાની જરૂર છે. પરંતુ શા માટે ડાયાબિટીઝમાં ડિહાઇડ્રેશન થાય છે ? આ દરેક સવાલોના જવાબ આજે અમે તમને અહીં જણાવીશું.

image source

શા માટે ડાયાબિટીઝમાં ડિહાઇડ્રેશન થાય છે – ડાયાબિટીઝમાં ડિહાઇડ્રેશનનાં કારણો

હકીકતમાં, તરસ અને સૂકા મોં ડિહાઇડ્રેશનના લક્ષણો છે, જે ઘણીવાર ડાયાબિટીઝના પ્રથમ સંકેતો છે. ખરેખર, ડિહાઇડ્રેશન તમારા ખાંડના સ્તર પર અને તમારા ડાયાબિટીસના સંચાલન પર પણ આધારિત છે. હકીકતમાં, ડાયાબિટીઝ ત્યારે થાય છે જ્યારે તમારું શરીર ખાંડની માત્રામાં પૂરતા પ્રમાણમાં પચાવવામાં સક્ષમ નથી અને ઇન્સ્યુલિન મુક્ત કરવામાં અસમર્થ છે. ઘણી વખત તમારું શરીર ઇન્સ્યુલિનનો યોગ્ય રીતે ઉપયોગ કરતું નથી, તેથી ખાંડ તમારા લોહીમાં ભેગી થઈ શકે છે. જ્યારે તમારું બ્લડ સુગર લાંબા સમય સુધી એલિવેટેડ થાય છે, ત્યારે તમારી કિડની વધુ પડતા ગ્લુકોઝને ફિલ્ટર કરવા અને દૂર કરવા માટે સખત મહેનત કરે છે, અને તમને વારંવાર યુરિન જવું પડે છે અને શરીરનું પાણી ઓછું થવા લાગે છે. ડિહાઇડ્રેશનમાં આ સ્થિતિ ત્યારે બદલાય છે જ્યારે તમારા શરીરમાં ખોવાઈ ગયેલ પદાર્થ પાછો આવવા માટે સક્ષમ નથી. આ રીતે, જ્યારે લોહીમાં ગ્લુકોઝનું સ્તર વધારે હોય ત્યારે ડાયાબિટીઝવાળા લોકોમાં ડિહાઇડ્રેશનનું જોખમ વધે છે. આ ઉપરાંત, ઘણા પરિબળો ડિહાઇડ્રેશનમાં વધારો કરી શકે છે. એક સમયે આ પરિબળોના વધુ પડવાથી
ડિહાઇડ્રેશનનું જોખમ વધી શકે છે. જેમ કે

image source
  • – ઓછું પાણી પીવાની આદત
  • – ખરાબ પ્રવાહીનું પૂરતું સેવન
  • – ખરાબ આહાર
  • – હુંફાળું વાતાવરણ
  • – બ્લડ સુગરમાં વધારો
  • – વધારે આલ્કોહોલ પીવાથી
  • – ડાયરિયા
  • – ઉલ્ટી

ડાયાબિટીસમાં ડિહાઇડ્રેશનનાં લક્ષણો

1. વધુ પડતી તરસ અને યુરિન

જેમ આપણે શરૂઆતથી જ વાત કરી રહ્યા છીએ, શરીરમાં ખાંડનો વધારો ડિહાઇડ્રેશનને પ્રોત્સાહન આપે છે. તેથી, ખાંડ વધવાથી
લોકોને વારંવાર યુરિન જવું પડે છે. વારંવાર યુરિન કરવાને કારણે, શરીરમાં પાણીનો અભાવ રહે છે અને પરિપૂર્ણતાના અભાવને લીધે,
અંતમાં પાણીનો અભાવ થાય છે. તેથી, અતિશય તરસ અને યુરિન એ બંને ડાયાબિટીઝના ડાયાબિટીઝના ગંભીર અને મોટા લક્ષણો છે.

2. થાક

image source

ડાયાબિટીઝથી તમે થાક અનુભવી શકો છો. ઉચ્ચ ખાંડનું સ્તર તમારા શરીરની ઉર્જાની જરૂરિયાતો માટે ગ્લુકોઝનો ઉપયોગ કરવાની
ક્ષમતાને અવરોધે છે. આ સિવાય વારંવાર યુરિન કરવું અને સતત તરસ લાગવા સાથે તમે થાક પણ અનુભવી શકો છે.

3. હાથ અને પગમાં સુન્નતા

તમારા શરીરમાં વધારે માત્રામાં ગ્લુકોઝ હોવું એ તમારી ચેતાના કાર્યને અસર કરે છે. આને કારણે તમે તમારા હાથ અને પગમાં કળતર
અને સુન્નતા અનુભવી શકો છો. આવી સ્થિતિમાં તમે હંમેશા તમારા હાથ, પગ અને એડીમાં સોજા જોઇ શકો છો.

4. પેઢામા સોજા અને લોહી નીકળવું

ડાયાબિટીઝ જંતુઓ સામે લડવાની તમારી ક્ષમતાને નબળી કરી શકે છે, જેનાથી તમારા પેઢામાં ચેપ આવે છે અને જડબાઓને પણ
નુકસાન થાય છે. તમારા પેઢા તમારા દાંતથી છૂટા થઈ શકે છે, તમારા દાંત ઢીલા થઈ શકે છે અથવા તમારા પેઢામાં ચાંદા અથવા પરુ
આવે છે. પરંતુ જ્યારે તમારા શરીરમાં શુગર વધે છે અને શરીરમાં પાણીની અછત હોય છે ત્યારે આ સમસ્યા થાય છે.

5. વજન ઘટાડો અથવા વધારો

image source

જ્યારે તમે વારંવાર યુરિન દ્વારા ગ્લુકોઝ ગુમાવો છો, ત્યારે તમે કેલરી પણ ગુમાવી શકો છો, જેના કારણે તમારું વજન ઓછું થઈ શકે છે.
આ ઉપરાંત, ઘણી વખત ડાયાબિટીઝ તમારા ખોરાકમાંથી ગ્લુકોઝને તમારા કોષોમાં પહોંચતા અટકાવી શકે છે, જેનાથી સતત ભૂખ
લાગે છે. જેથી તમે વારંવાર ખોરાક લો છો, જે તમારું વજન પણ વધારી શકે છે.

6. ટૂંકી દ્રષ્ટિ

ડાયાબિટીઝ તમારા શરીરને તેમજ તમારી આંખોને પણ નુકસાન પહોંચાડે છે. ખરેખર, હાઈ બ્લડ શુગર તમારા પેશીઓમાંથી પ્રવાહી
ખેંચે છે, જેમાં તમારી આંખના લેન્સનો સમાવેશ થાય છે. આ તમારી દ્રષ્ટિ કેન્દ્રિત કરવાની ક્ષમતાને અસર કરે છે. વળી, આના કારણે
કેટલીકવાર તમને ઓછું દેખાય છે. જો સારવાર ન કરવામાં આવે તો, તે તમારી રેટિનામાં નવી રક્ત વાહિનીઓનું નિર્માણનું કારણ બની
શકે છે. તમારી આંખની પાછળ અને રક્ત વાહિનીઓને નુકસાન થઈ શકે છે. મોટાભાગના લોકો માટે, આ પ્રારંભિક ફેરફારો દ્રષ્ટિની
સમસ્યાઓનું કારણ નથી. જો કે, જો આ સ્થિતિ યથાવત્ રહે, તો તમને વધુ સમસ્યાઓ આવી શકે છે.

આ સિવાય તમે ડિહાઇડ્રેશનના અન્ય લક્ષણો તરીકે લો બ્લડ પ્રેશર, નબળાઇ, ઝડપી ધબકારા અને સુસ્તી અનુભવી શકો છો. આ બધા
લક્ષણોને અવગણશો નહીં. જો તમને તમારા શરીરમાં આવા લક્ષણો દેખાય છે, તો તરત જ તમારા ડોક્ટરનો સંપર્ક કરો અને તેમના
જણાવ્યા મુજબ સારવાર કરાવો.

ડિહાઇડ્રેશન નિવારણનાં ઉપાય – ડાયાબિટીઝના દર્દીઓ ડિહાઇડ્રેશનને કેવી રીતે અટકાવવું

તમારી બ્લડ શુગરને સામાન્ય રાખવા માટે, તે મહત્વનું છે કે તમે તમારા શરીરમાં રહેલા પદાર્થને સંતુલિત કરો. આ માટે

image source

– સૌ પ્રથમ, તમારા બ્લડ સુગરને સંતુલિત રાખો અને આ માટે, દવાઓ, યોગ્ય આહાર અને કસરતની મદદ લો.

– પુષ્કળ પાણી પીવું. પીવાનું પાણી ડિહાઇડ્રેશન સામે લડે તો છે જ સાથે તે તમારા શરીરને વધારે ગ્લુકોઝથી છુટકારો મેળવવામાં પણ
મદદ કરી શકે છે.

– પાણીથી ભરપૂર ફળ અને શાકભાજી ખાઓ.

– લીંબુ અને નારંગીનો રસ પીવો.

– ચા અને કોફીનું સેવન ઓછું કરો.

– હર્બલ ટી, લો ફેટ મિલ્ક અને સુગર ફ્રી ડ્રિંક્સ પીવાથી પણ ડિહાઇડ્રેશન દૂર રહે છે.

આ સિવાય ધ્યાન રાખો કે એનર્જી ડ્રિંક્સ અને સોડા વગેરે પીવાનું ટાળો. આ પીણામાં ઘણી ખાંડ હોય છે અને તે તમારા બ્લડ સુગરને
વધારે છે. આ ઉપરાંત, ધ્યાનમાં રાખો કે આ સમય દરમિયાન તમારા શરીરમાં જો કોઈ અલગ લક્ષણો જોવા મળે છે તો તેને અવગણશો
નહીં અને સમયસર તમારા ડોક્ટરની મદદ લો અને આ સમસ્યાની સારવાર કરાવો. નહિંતર, તમને કિડની નિષ્ફળતા અને અન્ય રોગો
પણ થઈ શકે છે. તેથી, તમારી બ્લડ શુગરને નિયંત્રિત કરો અને ડાયાબિટીઝમાં ડિહાઇડ્રેશનથી બચો.

image source

– સમય-સમય પર તમારી યોગ્ય દવાઓનું સેવન કરો અને રિપોર્ટ કરાવતા રહો. જો તમને ડાયાબિટીઝ છે અને સાથે કોરોનાનું એક પણ
લક્ષણ દેખાય છે, તો તેને અવગણશો નહીં, તરત જ ડોકટરના જણાવ્યા મુજબ રિપોર્ટ કરાવો અને સારવાર લો. જેથી આ સમસ્યા વધે નહીં.

– ડાયાબિટીઝના દર્દીઓએ ખાંડના સેવનથી દૂર રેહવું જોઈએ. જો તમને મીઠું ખાવાનું મન થાય છે, તો તમે ગોળનું સેવન કરી શકો છો.
આ સિવાય તમે સુગર ફ્રી ક્યુબ પણ ચામાં ઉમેરી શકો છો.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *