હમ્પી ડેમ્પીના વિધ્વંશની આ વાર્તા સાંભળીને તમે પણ થઇ જશો આશ્ચર્યચકિત, આજે જ જાણો…

વિજયનગર સામ્રાજ્ય રાજા હરિહર દ્વારા સ્થાપિત કરવામાં આવ્યું હતું. ‘વિજયનગર’ એટલે ‘વિજયનું શહેર’. મધ્યયુગના આ શક્તિશાળી હિન્દુ સામ્રાજ્યની સ્થાપના થઈ ત્યારથી તેના પર સતત આક્રમણ ચાલી રહ્યું છે, પરંતુ તેણે આ સામ્રાજ્યના રાજાઓને જોરદાર પ્રતિસાદ આપ્યો છે. આ સામ્રાજ્ય ક્યારેય બીજાને આધીન રહ્યું નથી. તેની રાજધાની ઘણી વાર માટી સાથે ભળી ગઈ હતી પરંતુ તે ફરીથી ઉભી કરવામાં આવી હતી.

image source

હમ્પી મંદિરો અને મહેલોના ખંડેરો જોઈ શકાય છે કે તે કેટલું ભવ્ય હશે. તેને યુનેસ્કો દ્વારા વર્લ્ડ હેરિટેજ સાઇટમાં સામેલ કરવામાં આવ્યું છે. હમ્પી મધ્યયુગીન હિન્દુ રાજ્ય વિજયનગર સામ્રાજ્યની રાજધાની હતી. ભારત નાં કર્ણાટક રાજ્યમાં સ્થિત આ શહેરને યુનેસ્કો દ્વારા ‘વર્લ્ડ હેરિટેજ સાઇટ્સ’ ની યાદીમાં પણ સામેલ કરવામાં આવ્યું છે. તે વિશ્વના શ્રેષ્ઠ અને સૌથી વિશાળ મંદિરો સાથે બનાવવામાં આવ્યું હતું, જે હવે ખંડેર બની ગયું છે.

એવું માનવામાં આવે છે કે હમ્પી એક સમયે રોમ થી સમૃદ્ધ શહેર હતું. મંદિરોની સુંદર સાંકળ છે, તેથી તેને મંદિરોનું શહેર પણ કહેવામાં આવે છે. કૃષ્ણદેવ રોયે ૧૫૦૯ થી ૧૫૨૯ ની વચ્ચે હમ્પી પર શાસન કર્યું. કૃષ્ણદેવ રોય ત્યાં સુધી જીવતા હતા, જ્યાં સુધી આ રાજ્ય અને તે જ રાજધાની પર કોઈ હુમલો ન થયો. કર્ણાટક, મહારાષ્ટ્ર અને આંધ્રપ્રદેશ રાજ્યો વિજયનગર સામ્રાજ્ય હેઠળ આવતા હતા.

image source

કૃષ્ણ દેવરાય ના મૃત્યુ બાદ આ વિશાળ સામ્રાજ્યને 1565 માં બિદર, વિજાપુર, ગોલકોન્ડા, અહમદનગર અને બ્રારના મુસ્લિમ દળોએ ઘાતકી હુમલા થી નષ્ટ કરી દીધું હતું. ત્યાં ભયંકર લૂંટ અને હત્યા થઈ હતી અને આખું શહેર ખંડેર અને મૃતદેહોના ઢગલામાં ફેરવાઈ ગયું હતું. તે ઇતિહાસનો સૌથી ક્રૂર હુમલો હતો. નાદિર શાહ અને અહમદ શાહ અબ્દાલીએ દિલ્હીમાં ઘાતકી હુમલો કર્યો હતો.

કૃષ્ણ દેવરાયના અવસાન બાદ વિજાપુર, બિદર, ગોલકોન્ડા અને અહમદનગરના ક્રૂર મુસ્લિમ શાસકોએ માત્ર એક બિરર મુસ્લિમ રજવાડા ને છોડીને વિજયનગર પર એક સાથે આક્રમણ કર્યું હતું. તે સમયે રાજા સદાશિવ રાય ગાદી પર હતા, પરંતુ રાજ્યના મુસ્લિમો અને તેમની પોતાની સેનાની મુસ્લિમ ટુકડીએ તેમની સાથે દગો કર્યો હતો. આ યુદ્ધ તાલીકોટમાં થયું હતું.

image source

સેનાપતિ રાયે આ સંયુક્ત મુસ્લિમ આક્રમણમાં વિજયનગર સેનાનું નેતૃત્વ કર્યું હતું. ઉગ્ર યુદ્ધ દરમિયાન વિજયનગર ની સેના જીતવાની તૈયારીમાં હતી, ત્યારે તેના મુસ્લિમ કમાન્ડરો તેમના સૈનિકોને લઈને આક્રમણકારી સેનામાં જોડાયા હતા. આનાથી યુદ્ધનું દ્રશ્ય બદલાઈ ગયું. જનરલ આલિયા રાય કંઈ પણ વિચારે તે પહેલાં જ પકડાઈ ગઈ હતી. આલિયા રાયને પકડીને તરત જ મારી નાખવામાં આવી હતી.

સદા શિવ જાણતા હતા કે જીત આપણી સેનાની જ છે, પરંતુ વિજયનગરની સેનાનો પરાજય નો અવાજ સાંભળીને તેમણે શક્ય તેટલા પૈસા પેક કરી હમ્પી નગર છોડીને ભાગી ગયા. વિજયનગરની સેના ને તે સમયે દક્ષિણની અજેય સેના માનવામાં આવતી હતી, પરંતુ ભારતીય હિન્દુ રાજાઓની ઉદારતા ઘણી વાર તેમના માટે જીવલેણ બની ગઈ હતી. તાલીકોટની લડાઈમાં પણ આવું જ બન્યું હતું.

image source

પચીસ ડિસેમ્બર, 1564 વિજયનગર ના પતનની તારીખ બની. સદાશિવ રાયનો શાહી પરિવાર ત્યાં સુધીમાં પેનુકોન્ડા (જે હવે અનંતપુર જિલ્લામાં સ્થિત છે) પહોંચી ગયો હતો. તેણે પેનુકોંડાને પોતાની નવી રાજધાની બનાવી, પરંતુ ત્યાં પણ નવાબોએ તેને આરામ કરવા દીધો નહીં. પાછળથી તેમણે ત્યાંથી નીકળીને ચંદ્રગિરિ (જે ચિત્તૂર જિલ્લામાં છે) ને રાજધાની બનાવી.

કદાચ ત્યાં કોઈ તેમની પાછળ ગયું નહીં. વિજયનગર સામ્રાજ્ય વધુ એંસી વર્ષ સુધી ચાલ્યું. દેશ દ્રોહીઓના કારણે વિજયનગર સામ્રાજ્ય 1646 માં ઇતિહાસના કલાચક્રમાં સંપૂર્ણ પણે દટાયેલું હતું. આ વંશનો છેલ્લો રાજા રંગરાય (ત્રીજો) હતો, જે કદાચ 1680 માં મૃત્યુ પામ્યો હતો. આલિયા રાયની હત્યા થતાં જ વિજયનગરની સેના વિખેરાઈ ગઈ હતી.

image source

મુસ્લિમ સેનાએ વિજયનગર પર કબજો કર્યો. પછી, આ ઐતિહાસિક ગૌરવ, કળા અને શિષ્યવૃત્તિના શહેરમાં શરૂ થયેલી લૂંટ, હત્યા અને વિનાશની તુલના માત્ર નાદિર શાહની દિલ્હી લૂંટ અને હત્યા સાથે જ કરી શકાય છે. હત્યા, બળાત્કાર અને વિનાશનો એટલો નગ્ન નૃત્ય હતો કે જેના નિશાન હજી પણ હમ્પીમાં જોઈ શકાય છે.

વિજાપુર, બિદર, ગોલકોન્ડા અને અહમદનગરની સેના લગભગ પાંચ મહિના સુધી શહેરમાં રહી હતી. આ સમયગાળા દરમિયાન, તે આ ભવ્ય શહેરની ઇંટ દ્વારા ઇંટ રમતો હતો. પુસ્તકાલય અને શિક્ષણ કેન્દ્રોને આગની ભેટ આપવામાં આવી હતી. મંદિરો અને મૂર્તિઓ પર હથોડા ઓકવાનું ચાલુ રાખ્યું. હુમલાખોરોનું એક માત્ર લક્ષ્ય વિજયનગર નો નાશ અને તેની લૂંટ હતી. કદાચ સામ્રાજ્ય પકડવું એ તેમનું પહેલું લક્ષ્ય નહોતું.

અમારી દરેક પોસ્ટ સૌથી પહેલા વાંચવા નીચેની પ્રોસેસ ફક્ત એકજ વાર કરવાની રહેશે.નોંધ – દરેક ફોટો પ્રતીકાત્મક છે (ફોટો સોર્સ : ગુગલ)

વધુ રસપ્રદ માહિતી અને નવી પોસ્ટ વાંચવા માટે ડાબી તરફ સ્વાઇપ કરો. આ વેબસાઈટ પર આપેલી તમામ ન્યુઝ અને વાતો રિપોર્ટરે રિપોર્ટ કરેલા છે અથવા તો કોઈક સોર્સ ઉપરથી લેવામાં આવેલા છે કે જે દરેક લેખના અંતમાં આપેલો જ હોય છે. અમારો પ્રયત્ન તમને શ્રેષ્ઠ માહિતી સતત પહોંચાડવાનો છે અને રહેશે. આ ન્યુઝ તથા અન્ય વાતોની જવાબદારી જે-તે લેખક (રિપોર્ટર) તથા સોર્સની રહેશે ન્યુઝ ગુજરાત વેબસાઈટ કે પેજની રહેશે નહીં. આપણું પેજ “ન્યુઝ ગુજરાત” માણતા રહો અને શેર કરતા રહો!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *