મહાત્મા ગાંધી ભગત સિંહ વિશે વિચારતા હતા આવું, ફાંસી પછી લખેલા આ લેખ પરથી સમજો

ક્રાંતિકારી ભગત સિંહ, સુખદેવ અને રાજગુરુને 23 માર્ચ એટલે કે આ દિવસે ફાંસી આપવામાં આવી હતી. બ્રિટિશ શાસનથી આઝાદી મેળવવા માટે ભારતના સ્વાતંત્ર્ય સેનાનીઓએ આ લડાઈમાં અલગ-અલગ રીતે યોગદાન આપ્યું હતું. ભગતસિંહ સ્વતંત્રતા સંગ્રામમાં અન્ય નેતાઓ કરતા અલગ રીતે કામ કરતા હતા અને આઝાદી મેળવવાની તેમની દ્રષ્ટિ અલગ હતી. આવી સ્થિતિમાં તેમનું આક્રમક વર્તન ઘણા લોકોને પસંદ ન આવ્યું અને મહાત્મા ગાંધી અને ભગત સિંહ વિશે આ વર્તન વિશે ઘણી વાર્તાઓ કહેવામાં આવે છે.

image source

સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થઈ રહેલી સ્ટોરીઝમાં કહેવાય છે કે મહાત્મા ગાંધી ભગત સિંહને પસંદ નહોતા કરતા. તો આજે અમે તમને મહાત્મા ગાંધીના એક લેખ દ્વારા જણાવવાનો પ્રયાસ કરીએ છીએ કે ભગત સિંહ વિશે મહાત્મા ગાંધી શું વિચારતા હતા. આ ઉપરાંત, ભગતસિંહની આઝાદી મેળવવાની રીત વિશે મહાત્મા ગાંધીનું શું કહેવું હતું.

તમને જણાવી દઈએ કે મહાત્મા ગાંધીએ ભગત સિંહની શહાદત પછી એક લેખ લખ્યો હતો. આ લેખની માહિતી નેશનલ આર્કાઈવ્સ દ્વારા પ્રકાશિત પુસ્તક ‘અભ્યુદય કે ભગત સિંહ વિશેષ અંક અને અન્ય મુદ્દાઓ પર આધારિત’ માં આપવામાં આવી છે. આ લેખમાં મહાત્મા ગાંધીએ ભગત સિંહ વિશે તેમના વિચારો આપ્યા છે. આવી સ્થિતિમાં તેમણે તેમના લેખમાં શું લખ્યું તે જાણો.

image source

“જો કે મેં તેને લાહોરમાં એક વિદ્યાર્થી તરીકે ઘણી વખત જોયો હશે, પણ મને તેનો દેખાવ હવે યાદ નથી. પરંતુ એ મારું સદ્ભાગ્ય હતું કે છેલ્લા મહિનાઓમાં મેં ભગતસિંહની દેશભક્તિ, તેમની હિંમત અને ભારતીય માનવ સમાજ પ્રત્યેના તેમના પ્રેમની વાર્તાઓ સાંભળી હતી. મેં તેમના વિશે જે પણ સાંભળ્યું હતું, મને લાગે છે કે તેમની હિંમત અજોડ હતી. તેના ગુણોને લીધે, આપણે ભૂલી જઈએ છીએ કે તેણે તેની હિંમતનો દુરુપયોગ કર્યો હતો. આવા યુવાન અને તેના સાથીઓની ફાંસીથી તેમના માથા પર શહીદીનો તાજ મુકાયો છે.

આજે હજારો લોકો તેમના મૃત્યુને નજીકના સંબંધીના મૃત્યુ તરીકે અનુભવે છે. જ્યાં સુધી મને યાદ છે, સરદાર ભગતસિંહ માટે જેટલી લાગણી વ્યક્ત કરવામાં આવી હતી તેટલી લાગણી કોઈના જીવનના સંબંધમાં વ્યક્ત કરવામાં આવી નથી. તેથી, જ્યારે હું તે યુવા દેશભક્તોની યાદમાં પ્રશંસાના કોઈપણ અભિવ્યક્તિઓ સાથે મારી જાતને સામેલ કરું છું, ત્યારે હું દેશના યુવાનોને તેમનો દાખલો બેસાડવા સામે સાવચેત કરવા માંગુ છું.

image source

કોઈ પણ સંજોગોમાં તેના બલિદાન, તેના શ્રમ અને તેની અમર્યાદ હિંમતનું અનુકરણ કરવું જોઈએ, પરંતુ તેના આ ગુણોનો ઉપયોગ તેણે જે રીતે કર્યો તે રીતે થવો જોઈએ નહીં. આપણો દેશનો ઉદેશ્ય હત્યા હત્યા દ્વારા હોવો જોઈએ નહીં. સરકારની વાત કરીએ તો મને લાગે છે કે તેણે એક સુવર્ણ તક આપી છે. આ પ્રસંગે તે ક્રાંતિકારીઓના દિલ જીતી શકી હતી. સરકાર દ્વારા તેનું ઘાતકી બળ પ્રદર્શિત કરવામાં જે ઉતાવળ કરવામાં આવી છે તે સાબિત કરે છે કે તેઓ ઊંચા અને ભવ્ય જાહેરાતો છતાં આ શક્તિ છોડવા માંગતા નથી.

હું એવો અભિપ્રાય ધરાવતો છું કે ભગતસિંહ અને તેમની સાથે મૃત્યુ પામ્યા જેથી સરકાર દ્વારા કરવામાં આવેલી મોટી ભૂલમાંથી આપણી આઝાદી મળે. જોશમાં થોડું કામ કરીને આ તક ગુમાવવી ન જોઈએ.