વર્ષોથી એક પિલોર પર હવામાં લટકી રહ્યું છે આ મંદિર, ભલભલા વર્ષો સુધી મથ્યાં પણ હજુ રહસ્ય કોઈ જાણી ન શક્યું

ભારત અનાદિ કાળથી ઋષિઓ અને મંદિરોનો દેશ રહ્યો છે. હજારો વર્ષ જૂના અને નવા અસંખ્ય મંદિરો અહીં જોવા મળશે, કેટલાક મંદિરો સાથે કેટલીક આશ્ચર્યજનક અને ચમત્કારિક બાબતો પણ જોડાયેલી છે, જેના મહત્વ અને માન્યતાઓને વિજ્ઞાને પણ પડકારી નથી. આજે આપણે આંધ્ર પ્રદેશના અનંતપુર જિલ્લામાં આવેલા આવા જ એક રહસ્યમય અને પ્રાચીન લેપાક્ષી મંદિર વિશે વાત કરીશું, જેના વિશે પ્રત્યક્ષદર્શીઓનું માનવું છે કે આ મંદિરનો એક વિશાળ સ્તંભ સેંકડો વર્ષોથી હવામાં લટકેલો છે. આવો જાણીએ આ રહસ્યમય મંદિરમાં કઈ કઈ દેવી-દેવતાની મૂર્તિ સ્થાપિત છે અને લટકતા થાંભલાઓ સાથે કેવા પ્રકારની માન્યતાઓ જોડાયેલી છે.

આ મંદિરમાં ભગવાન શિવ આ સ્વરૂપમાં બિરાજમાન છે

image source

બેંગ્લોરથી લગભગ 122 કિલોમીટર દૂર અનંતપુર જિલ્લામાં આવેલું આ લેપાક્ષી મંદિર ‘હેંગિંગ પિલર ટેમ્પલ’ના નામથી દુનિયાભરમાં પ્રખ્યાત છે. અહીં કુલ 70 થાંભલા છે. મંદિરના ગર્ભાશયમાં ભગવાન શિવના ક્રૂર સ્વરૂપ વીરભદ્રની મૂર્તિ સ્થાપિત છે. પૌરાણિક માન્યતાઓ અનુસાર, વીરભદ્ર મહારાજ દક્ષના બલિદાન પછી અસ્તિત્વમાં આવ્યા હતા. ભગવાન વીરભદ્ર ઉપરાંત ભગવાન શિવના અન્ય સ્વરૂપો, અર્ધનારીશ્વર, હાડપિંજરની મૂર્તિ, દક્ષિણામૂર્તિ અને ત્રિપુરાટકેશ્વર પણ મંદિરમાં સ્થાપિત છે. અહીં સ્થાપિત માતા ભદ્રકાલી કહેવાય છે. લેપાક્ષી મંદિરના સ્તંભને આકાશ સ્તંભ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. આમાં એક થાંભલો જમીનથી એક ઈંચ ઊંચો છે. કહેવાય છે કે બ્રિટિશ શાસન સમયે અંગ્રેજોએ આ રહસ્ય જાણવાના તમામ પ્રયાસો કર્યા હતા, પરંતુ તેઓ નિષ્ફળ રહ્યા હતા.

હવામાં ઝૂલતા થાંભલાનું રહસ્ય અને માન્યતા!

image source

અહીં આવનારા ભક્તો આ સ્તંભની નીચેથી થોડું કપડું મૂકીને બીજી બાજુથી કાઢવાનો પ્રયાસ કરે છે, જે આ પ્રયાસમાં સફળ થાય છે, એવું માનવામાં આવે છે કે તેના ઘરમાં સુખ, શાંતિ અને સમૃદ્ધિ આવે છે. એવું કહેવાય છે કે ઝૂલતા સ્તંભનું રહસ્ય જાણવા માટે, બ્રિટિશ એન્જિનિયર હેમિલ્ટને 1902માં આ મંદિરના ઝૂલતા સ્તંભનું રહસ્ય સમજવા માટે અથાક પ્રયાસ કર્યો હતો. તેણે હવામાં ઝૂલતા થાંભલાઓને હથોડી મારી. આ કારણે લગભગ 25 ફૂટ દૂર સ્થિત કેટલાક સ્તંભો પર તિરાડો દેખાઈ હતી, જે દર્શાવે છે કે મંદિરનું તમામ વજન આ ઝૂલતા થાંભલા પર ટકે છે. પરંતુ અંત સુધી તે ઝૂલતા થાંભલાઓનું રહસ્ય સમજી શક્યા નહીં અને તેને કુદરતનો કરિશ્મા માનીને હાર સ્વીકારી લીધી.

લેપાક્ષી નામ શા માટે રાખવામાં આવ્યું?

image source

કર્ણાટકની કુર્માસેલમ પહાડીઓ પર આવેલું આ મંદિર કાચબાના આકારમાં બનેલું છે. અહીં સ્થાપિત શિલાલેખો અનુસાર, આ મંદિર 1583 માં બે ભાઈઓ વિરુપન્ના અને વિરન્ના દ્વારા બનાવવામાં આવ્યું હતું, જેઓ વિજયનગરના રાજા હેઠળ કામ કરતા હતા. જો કે, પૌરાણિક માન્યતા અનુસાર, આ મંદિર મહર્ષિ અગસ્ત્ય દ્વારા બનાવવામાં આવ્યું હતું. વાલ્મીકિની રામાયણમાં આ મંદિરના સંદર્ભમાં ઉલ્લેખ છે કે આ સ્થાન પર માતા સીતાની રક્ષા માટે રાવણ સાથે લડ્યા બાદ જટાયુ ઘાયલ થયો હતો. જ્યારે ભગવાન રામ અને લક્ષ્મણ માતા સીતાને શોધતા આ જગ્યાએથી પસાર થયા ત્યારે તેમને જટાયુ બેભાન અવસ્થામાં મળ્યો. શ્રી રામે જટાયુને હાથમાં લીધો અને કહ્યું ‘અરાઈઝ બર્ડ કિંગ’, તેને તેલુગુમાં પક્ષી કહે છે. ત્યારથી તેનું નામ લેપાક્ષી પડ્યું. મંદિર પરિસરમાં એક મોટી પદચિહ્ન પણ છે, જે ત્રેતાયુગનો પુરાવો હોવાનું કહેવાય છે. કેટલાક આ પગને શ્રી રામના અને કેટલાક માતા સીતાના પગ કહે છે.