દેશના દરેક ખૂણામાં અલગ-અલગ રીતે જન્માષ્ટમી ઉજવવામાં આવે છે, જાણો કઈ જગ્યા પર કેવી રીતે ઉજવાય છે
ભગવાન શ્રી કૃષ્ણ એવા દેવતા છે જેમના મંદિરો ભારતમાં તો છે જ, સાથે તેમના મંદિરો વિદેશોમાં પણ છે. તેથી, તેમની જન્મજયંતિના દિવસે, સમગ્ર ભારત સિવાય, શ્રી કૃષ્ણનું નામ વિદેશોમાં પણ ઉજવવામાં આવે છે. અહીં જાણો ભારતના તમામ ભાગોમાં જન્માષ્ટમી કેવી રીતે ઉજવવામાં આવે છે.
![](https://images.indianexpress.com/2019/08/janmashtami_1200.jpg)
ભગવાન શ્રી કૃષ્ણનો જન્મદિવસ દર વર્ષે ભાદ્રપદ મહિનાના કૃષ્ણ પક્ષની અષ્ટમીએ થાય છે. દર વર્ષે આ દિવસ જન્માષ્ટમી તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. ભગવાન કૃષ્ણ એવા હિન્દુ દેવતા છે જેમના મંદિરો ભારતમાં જ નહીં પણ વિદેશમાં પણ છે. તેથી, દેશના તમામ ભાગોમાં રહેતા લોકો સિવાય, વિદેશમાં રહેતા ભારતીય લોકો પણ શ્રી કૃષ્ણનો જન્મ દિવસ તહેવાર તરીકે ઉજવે છે.
![](https://blog.kesari.in/wp-content/uploads/2017/05/1.-janmashtamiVrindavan-kesari-tours.jpg)
ભારતમાં જન્માષ્ટમી નિમિત્તે કન્હૈયાની લીલાઓનો આનંદ કરવામાં આવે છે અને ક્યાંક 56 ભોગ આપીને તેને ખુશ કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવે છે. આ દિવસે, ભગવાનના ભક્તો તેમના માટે ઉપવાસ રાખે છે અને રાત્રે 12 વાગ્યે તેમના જન્મ માટે વિવિધ તૈયારીઓ કરે છે. આ વખતે જન્માષ્ટમી 30 ઓગસ્ટ સોમવારે ઉજવાશે. આ પ્રસંગે, અમે તમને જણાવીશું કે શ્રી કૃષ્ણ જન્માષ્ટમીનો તહેવાર દેશના તમામ ભાગોમાં કેવી રીતે ઉજવવામાં આવે છે.
વ્રજ ક્ષેત્ર
![](https://i.pinimg.com/originals/58/f6/8b/58f68bfb3cd868d08c4d7dd0a0937458.jpg)
જન્માષ્ટમીની પહેલી વાત વ્રજ પ્રદેશની જ હોવી જોઈએ કારણ કે ભગવાન કૃષ્ણનો જન્મ મથુરામાં થયો હતો. આ સિવાય, તેમણે બાળપણના તમામ મનોરંજન પણ વ્રજમાં જ કર્યા. આજે પણ વ્રજ લોકો શ્રી કૃષ્ણ પ્રત્યે એક અલગ જ પ્રેમ અને શ્રદ્ધા ધરાવે છે. અહીં શ્રી કૃષ્ણને વિવિધ નામોથી ઓળખવામાં આવે છે જેમ કે કાન્હા, કન્હૈયા, માખણચોર વગેરે. જન્માષ્ટમીના દિવસે સમગ્ર વ્રજ કન્હૈયાના રંગમાં રંગાઈ જાય છે. આ તહેવારની તૈયારીઓ સમગ્ર વ્રજ વાસી ઘણા સમય પહેલા શરૂ કરી દે છે. લોકો ઘરો અને મંદિરોમાં ટેબલો સજાવે છે. કૃષ્ણના બાળકોની મનોરંજન આ ઝાંખી દ્વારા બતાવવામાં આવે છે. નાના બાળકોને કન્હૈયા અને રાધા બનાવવામાં આવે છે.
માખણ અને મિશ્રી સિવાય મહિલાઓ તેમના કાન્હા માટે ઘરે તમામ વાનગીઓ તૈયાર કરે છે. તમામ મંદિરોમાં સાંજે ભજન અને કીર્તન શરૂ થાય છે. કન્હૈયાનો જન્મ રાત્રે 12 વાગ્યે મથુરામાં શ્રી કૃષ્ણ જન્મભૂમિમાં થયો છે અને તેઓ પંચામૃતથી સ્નાન કરે છે. વ્રજના લોકો 12 વાગ્યે ફૂલો સાથે કાકડીઓ સાથે તેમના ઘરોમાં કન્હૈયાને જન્મ આપે છે, અને તેમને દૂધ, દહીં, ઘી, મધ અને ગંગાજળથી સ્નાન કરાવ્યા પછી મીઠાઈઓ, સૂકા ફળો, પંચામૃત વગેરે અર્પણ કરે છે. સુંદર વસ્ત્રો પહેરાવીને, તેમને ઝૂલા પર બેસાડે છે. તે પછી તેઓ પ્રસાદ ખાઈને ઉપવાસ તોડે છે. આ પ્રસંગે દૂર દૂરથી લોકો મથુરા વૃંદાવન પહોંચે છે.
ગુજરાત
![](https://media.easemytrip.com/media/Blog/India/637021709112057483/6370217091120574833R60QE.jpg)
મથુરા છોડ્યા બાદ ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ દ્વારકામાં સ્થાયી થયા હતા. એવું માનવામાં આવે છે કે તેમણે અહીં દ્વારકાપુરી સ્થાયી કરી હતી. તેથી જ ગુજરાતના લોકો તેમને દ્વારકાધીશ શ્રી કૃષ્ણ તરીકે પૂજે છે. ગુજરાતમાં દ્વારકાના લોકો દહી હાંડી જેવી પરંપરા સાથે તહેવાર ઉજવે છે, જેને માખણ હાંડી કહેવામાં આવે છે. આ સિવાય દ્વારકાધીશ મંદિરને ફૂલોથી શણગારવામાં આવ્યું છે. નાના બાળકોને કન્હૈયા બનાવવામાં આવે છે. મંદિરોમાં લોકો સ્તોત્ર ગાય છે, લોકનૃત્યો કરે છે. કચ્છ જિલ્લા વિસ્તારમાં પણ ખેડૂતો તેમના બળદગાડા સજાવે છે અને સામૂહિક ગાયન અને નૃત્ય સાથે કૃષ્ણ સરઘસ કાઢે છે. એકંદરે, સમગ્ર ગુજરાતમાં શ્રી કૃષ્ણની ઉજવણી કરવામાં આવે છે.
મહારાષ્ટ્ર
![](https://akm-img-a-in.tosshub.com/businesstoday/images/story/202008/krishna1_660_110820094816.jpg?size=1200:675)
અહીં કન્હૈયાની બાલ લીલાઓનો ભરપૂર આનંદ માણવામાં આવે છે. રસ્તા પર ભારે ભીડ હોય છે. માખણ અને સાકરથી ભરેલા માટીના વાસણ લટકાવવામાં આવે છે, જેને છોકરો કન્હૈયા તરીકે તોડે છે. આ રીતે મહારાષ્ટ્રમાં તમામ સ્થળોએ મટકી ફોડ સ્પર્ધાનું આયોજન કરવામાં આવે છે અને વિજેતાને ઈનામ પણ આપવામાં આવે છે.
ઓડિશા
![](https://images.financialexpress.com/2020/08/janmastami-reu-660.jpg)
ઓડિશામાં જગન્નાથપુરી મંદિર છે જે ચાર ધામોમાંનું એક માનવામાં આવે છે. આ મંદિરને જન્માષ્ટમી નિમિત્તે ભવ્ય રીતે શણગારવામાં આવ્યું છે. લોકો આ દિવસે ઉપવાસ રાખે છે અને ભગવાનના જન્મ પછી જ રાત્રે ઉપવાસ તોડે છે.
દક્ષિણ અને પૂર્વ ભારત
અહીં લોકો ઘરને સાફ કરે છે અને રંગોળી બનાવે છે અને કન્હૈયાની મૂર્તિને ધૂપ, દીવા અને પ્રસાદ વગેરે ચડાવે છે. બીજી બાજુ, જો આપણે પૂર્વ ભારતની વાત કરીએ તો, અહીં ભગવાન કૃષ્ણની રાસલીલાઓ મણિપુરી નૃત્ય શૈલીમાં રજૂ કરવામાં આવી છે. આ સિવાય દેશ -વિદેશમાં હાજર ઇસ્કોન મંદિરોને ભવ્ય રીતે શણગારવામાં આવે છે.